İstek Listesi 0

Yara Türleri Nelerdir?

heading_title

Akut Yaralar
Yaraları akut yaralar ve kronik yaralar diye iki bölümde değerlendiririz. Akut yaralar kesik, sıyrık ve yanık gibi nedenlerden dolayı oluşan ve 3-4 hafta içerisinde iyileşmesi beklenen yaralardır.

Kronik Yaralar
Klinik olarak, 4 hafta içerisinde iyileşmeyen yaralar, kronik yara olarak değerlendirilir.
Kronik yaralar ise yatağa bağımlılık, damar yetmezliği, diyabet hastalığı gibi durumlar sonucu oluşan ve 6-8 haftadan beri iyileşmemiş, kalıcılık gösteren yaralardır.

Kronik Yara Türleri

YATAK YARALARI

(Bası yarası ya da bası ülseri)


DİYABETİK YARALAR


(Şeker hastalığına bağlı gelişen ayak yaraları)


BACAK YARALARI

(Vasküler yaralar)


Bunların haricinde, Cerrahi operasyonda iyileşmeyen yaralar, Romatolojik hastalıklara ve kansere bağlı yaralarda kronik yara grubunda değerlendirilir.

YATAK YARALARI

Bir bölgenin uzun süreli veya aralıksız basınca ve sürtünmeye maruz kalması ile yatak yarası oluşur, bası yarası olarak da adlandırılır. Tıptaki ismi ise; de dekübitüs veya dekübit ülseridir.

Genellikle Uzun süre sırtüstü, yüzüstü veya yan yatma sonucunda kemik çıkıntıları gibi basıya açık bölgelerde oluşur.

YATAK YARALARI HANGİ BÖLGELERDE OLUŞUR?

Otururken; Kuyruk sokumu üzerinde, omuzda kürek kemikleri üzerinde, kalçada kaba etlerde, dirseklerde, topukta

Sırt üstü yatarken; Başın arka tarafında, omuzda kürek kemikleri üzerinde, kalçada, dirseklerde, kuyruk sokumu üzerinde, topukta, ayak parmaklarında

Omuz üzerinde yatarken; Kulaklarda, omuzun yan tarafında, leğen kemiğinin yan bölgelerinde, kalçada, dizde, ayak bilekleri yan çıkıntılarında

Yüz üstü yatarken; Yüz, omuz, leğen kemiği, diz, bileklerin çıkıntılarında bası yaraları oluşabilir.

YATAK YARASI (BASI YARASI) NASIL ÖNLENİR?

  • Yatağa bağımlı hastada, cilt değişikiklikleri günlük olarak takip edilmelidir.
  • Kemik çıkıntılarının olduğu yerler ve basınç altında kalan bölgeler kızarıklık açısından
    gözlenmelidir.
  • Varsa, kızarıklık dikkate alınmalıdır. Doku hasarının genellikle deri altında başlar ve daha sonra deri yüzeyine çıkar. Deride kızarıklık fark edildiğinde altındaki dokuda daha fazla hasar olması olasılığı yüksektir. Bu nedenle ihmal edilmemeli, hemen konuyla ilgili bir merkeze danışılmalıdır.

ŞEKER HASTALIĞINA BAĞLI YARALAR

Şeker Hastalığı” insülin hormonundaki eksiklik veya bu hormonun etkisindeki bozukluğa bağlı olarak kan şekerinin yüksek seyrettiği kronik bir hastalıktır.

Yapılan çalışmalar şeker hastalarının yaklaşık %10-15’inde hayatlarının bir döneminde ayak yarası geliştiğini göstermektedir.

ŞEKER HASTALARINDA NEDEN AYAK YARASI OLUŞUR?

Şeker hastalarında enfeksiyona yatkınlık nedeniyle ayakta oluşan küçük bir yara kolaylıkla iltihaplanıp “Diyabetik Ayak Enfeksiyonu” ortaya çıkabilir.

Şeker hastasında yaranın gelişiminde 2 temel bozukluk vardır. Bunlardan sinir harabiyeti (nöropati), damar harabiyetidir (vaskülopati).

Sinir harabiyeti sonucu ayakta bulunan kasların zafiyetine ve erimesine yol açar. Böylece ayakta ağrı duyusunun kaybı oluşur. Dolaşımdaki bozukluğunda etkisiyle ve ayaklarda kuruluk, çatlaklar ve nasırlar oluşur.

Bu nasırlar mikrop kaptıktan sonra büyüyerek ayağın iç kısımlarına doğru ulaşır.

Bu sebepten ötürü şeker hastasında yaranın açılmadan önlemini almak esas tedaviyi oluşturur.

DİYABETİK AYAK YARASI NEDEN HAYATİ ÖNEM TAŞIMAKTADIR?

Türkiye’de yaklaşık 10-11 milyon şeker hastası olduğu varsayılmaktadır. Bu da ortalama 1-1.5 milyon şeker hastasının hayatlarının bir döneminde bu yara ile uğraşmak zorunda olduğunu göstermektedir.

  • Toplam diyabetli hastaların %25’inde Diyabetik Ayak ülseri görünmektedir.
  • Bu yaraların en kötü etkisi ise bu hastaların bir kısmı bu yaralara bağlı uzuv kesilmesine (amputasyon) maruz kalacaklardır.
  • Diyabetik ayak hastalarında ampütasyon oranı yarı yarıyadır.
  • Uzvu kesilen hastaların yarısının 2 yıl içinde diğer uzuvlarını da kaybetmesi, 4 yıl içinde de hayatlarını kaybetmesi öngörülmektedir.

Bu sebepten ötürü şeker hastalığı ve şeker hastalığına bağlı yaraların tedavisi diğer hastalıklara göre daha ciddiye alınmalıdır.

DİYABETİK AYAK YARASINI ÖNLEMEK İÇİN NELER YAPILMALI?

  • 3 aylık şeker takibi (hemoglobin A1C) ile düzenli şeker takibi
  • Hasta ve/veya hasta yakını tarafından yapılan düzenli ayak muayenesi,
  • Hastanın ayak anatomisine uygun olarak yapılmış tabanlık ve ayakkabı kullanımı ve hijyen kurallarına uyulması.

HAYAT TARZI DEĞİŞİKLİKLERİ

  • Proteince yüksek yiyeceklerle beslenilmelidir.
  • Bol su içilmelidir.
  • Yatak seçimine dikkat edilmelidir.
  • 2 saatte bir yatak pozisyonu değiştirilmelidir.
  • Hastanın cildi sürekli temiz tutulmalıdır.
  • Cilt nem seviyesine dikkat edilmelidir.

BACAK YARASI (VASKÜLER YARALAR)

Bacak yaraları veya ülserleri sıklıkla dolaşım bozukluklarına bağlı gelişir. Vücudumuzda 3 çeşit dolaşım sistemi vardır.
    • Atar Damarlar (Arterler)
    • Toplar damarlar (Venler)
    • Lenf Damarların

Bu damarların her birinde oluşacak bir rahatsızlık bacaklarda yara açılmasına veya açılan yaraların kapanmamasına yol açacaktır. Bazı hastalarda bu damar sistemlerinin bir kaçında aynı anda bozukluk olabilir ve bu bozuklukların tümü giderilemezse yaraları iyileştirmek sıklıkla mümkün olmaz.

ATAR DAMAR TIKANIKLIKLARINA BAĞLI YARALAR NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Dolaşım sistemindeki bozuklukların tedavisinde temek yaklaşım, yaranın temiz kan ile kanlandırılmasının sağlanmasıdır.

Bunun için yaranın olduğu bölgeye bol temiz kanın gönderilmesi sağlanmalıdır. Kanlandırılma işlemi; açık ameliyat veya kapalı anjiografik işlemler ile sağlanır.

HANGİ HASTALIKLARDA ATAR DAMAR TIKANIKLIĞI GELİŞİR?

  • Şeker hastalığı (Diyabet)
  • Damar sertliği (Aterosikleroz)
  • Burger hastalığı gibi atar damarların iltihabi
    hastalıklarında (Vaskülit) görülür.

YARA İYİLEŞMESİNİ GECİKTİREN SEBEPLER

  • Enfeksiyon
  • Yara üzerinde Biyofilm oluşumu
  • Yetersiz kan dolaşımı
  • Diyabet
  • Yatak yaraları
  • Dolaşım bozuklukları
  • Obezite
  • Beslenme bozukluğu
  • Sigara
  • İleri yaş
  • Kanser & Kemoterapi & Radyoterapi
  • Bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullanmak
  • Anemi
  • Gut
  • Kan hastalıkları

NİTELİKLİ BİR YARA BAKIMI NASIL OLMALIDIR?

  • Bakteri üremesini kolaylaştıran ve yara yüzeyini mikropların üremesi için kültür ortamı haline getiren olumsuz lokal şartları gidermelidir.
  • Yarattığı uygun fiziksel ve çevresel koşullar ile canlı hücrelerin yaşamasına ve çoğalmasına yardımcı olmalıdır.
  • Doku kuruluğunun önüne geçmelidir. Isı kaybının önüne geçmelidir.

YARA BAKIMI KİMLER TARAFINDAN YAPILMALIDIR?

  • Profesyonel olarak yara bakım eğitimi almış hekim veya yardımcı sağlık personeli tarafından verilmelidir.

    Aksi takdirde hastanın yarasının olduğu uzvu ve hayatını tehdit edebilecek yanlış tedavilerin yapılabilir.






İlgili Mesaj

Yara Nedir?

Yara Nedir?

Yara, herhangi bir nedenle deri ve doku bütünlüğünün bozulması olarak tanımlanabilir.


Uzmanlar İçin Bilgiler

Uzmanlar İçin Bilgiler

Uzmanlar için yara bakımı ve tedavileri ile ilgili bilgilendirmedir.
Enzycure Bariyer Krem Prospektüs

Enzycure Bariyer Krem Prospektüs

Enzycure Bariyer Krem Prospektüs

Yara Bakımı

Yara Bakımı

Yara Bakımı Hakkında

Cilt bakımı

Cilt bakımı

Probiyotikler ile Cilt bakımı